De muilkorf

Er heerst jammer genoeg nog een behoorlijk taboe op het gebruiken van een muilkorf. Een muilkorf wordt vaak geassocieerd met ‘gevaarlijke’ honden, terwijl het in werkelijkheid een waardevol hulpmiddel kan zijn in diverse situaties. Denk aan medische behandelingen, stressvolle omgevingen of simpelweg voor de veiligheid van zowel mens als dier. Een muilkorf is in mijn ogen juist een teken van verantwoord hondeneigenaarschap. Daarnaast denk ik dat het altijd goed zou zijn om iedere hond aan te leren om te kunnen gaan met het dragen van een muilkorf. Je weet maar nooit. Het kan altijd gebeuren dat je hond bij bijvoorbeeld de dierenarts een vervelende behandeling moet ondergaan, waarbij moet worden voorkomen dat hij uit angst of pijn gaat bijten. Ook de meest brave hond kan bij pijn uit een reflex een hapje nemen. En tijdens de vakantie kun je zomaar in een land terechtkomen waar het dragen – of bij je hebben – van een muilkorf verplicht is. Redenen genoeg dus om je hond bij voorbaat al vertrouwd te maken met het dragen van een snuitje of muilkorf. In deze blog gaan we dieper in op het belang van de muilkorf, de pasvorm en hoe te gebruiken.

Wanneer gebruik je een muilkorf?

Er zijn verschillende redenen waarom een muilkorf een nuttig hulpmiddel kan zijn:

• Voorkomen van het oppakken van gevaarlijke voorwerpen (stenen, eikels, poep, etc).
• Verplichte regelgeving in sommige landen, situaties of tijdens transport.
• Introductie met andere honden of mensen vergemakkelijken.
• Zelfverminking voorkomen (op advies van een dierenarts).
• Honden met een verleden van reactief of agressief gedrag.
• Bezoekjes aan de dierenarts of therapeut veilig houden voor behandelaar, eigenaar en de hond.
• Preventie van ongewenst gedrag zoals van de grond of uit de vuilnisbak eten (soms ook essentieel bij alleseters met heftige allergieën).
• Training ondersteunen en situaties beter beheersbaar maken.
• Voor je eigen rust en vertrouwen. Een bijtincident is niet niks, dus het vertrouwen terugkrijgen kan soms versneld worden met een muilkorf.

Een muilkorf is geen oplossing, maar een hulpmiddel bij gedragsproblemen

Hoewel een muilkorf nuttig kan zijn, is het geen vervanging voor gedragsbegeleiding. Het is belangrijk om de onderliggende oorzaak van het gedrag te onderzoeken en hieraan te werken. Pijn, angst, onzekerheid of andere oorzaken kunnen een rol spelen. Een muilkorf helpt bij het managen van een situatie, maar voorkomt niet de reden achter het gedrag.

Muilkorf vs. snuitje: wat is het verschil?

Vaak worden de termen ‘muilkorf’ en ‘snuitje’ door elkaar gehaald, maar ze hebben een verschillende functie. Een muilkorf zorgt ervoor dat de hond nog steeds kan hijgen en drinken, wat vooral belangrijk is in warme omstandigheden of bij inspanning. Een snuitje daarentegen klemt de bek van de hond volledig dicht, waardoor hij niet kan hijgen of drinken. Dit mag slechts kort en onder toezicht gebruikt worden, bijvoorbeeld bij een dierenartsbezoek. In echte noodsituaties wordt ook wel eens een snuitlus, of lijn gebruikt om de mond dicht te houden en te voorkomen dat de hond bijt. Het lijkt me voordehand liggend dat dit zeker niet de prettigste variant is voor de hond. Mijn voorkeur gaat in principe altijd uit naar een muilkorf. Met een muilkorf kan een hond nog steeds signalen van pijn, stress of ongemak laten zien, en kan hij nog steeds koekjes aannemen. Dit komt de ontspanning bij de hond ten goede, en zorgt ervoor dat mensen in de omgeving de hond nog steeds goed kunnen lezen.

De juiste pasvorm: hoe kies je een muilkorf?

Een goed passende muilkorf is essentieel voor het comfort en de veiligheid van je hond. Let bij het kiezen op de volgende punten:

• Breedte: de muilkorf moet breed genoeg zijn zodat de hond zijn mond makkelijk kan openen om te hijgen of tongelen zonder belemmerd te worden. Uiteraard moet het niet zo groot zijn dat hij er gemakkelijk uit kan.
• Lengte: de muilkorf mag niet tegen de ogen drukken of te kort zijn; de neus moet vrij blijven. Als een muilkorf te lang is dan hindert dat de hond om van dichtbij iets te snuffelen. Hoewel ze het misschien kunnen ruiken voelt het niet natuurlijk voor ze. Dit kan maken dat ze de muilkorf tegen de grond gaan drukken wat voor wrijving kan zorgen. Honden hebben het vermogen om hun eigen neus te zien, net als wij, maar wanneer een muilkorf te lang is en veel verder reikt dan het puntje van hun neus, kan deze hun gezichtsveld belemmeren. Door extra lengte toe te voegen vergroten we ook het risico dat de hond zijn snuit ergens tegenaan zal stoten.
• Raster: een goede muilkorf geeft de hond voldoende bewegingsvrijheid. Het is fijn als het raster zo is ontworpen dat de hond makkelijk kan drinken en koekjes kan aanpakken, maar niet kan bijten. Wanneer de muilkorf wordt gebruikt om te voorkomen dat de hond ongewenst van straat eet, is het natuurlijk belangrijk dat het raster wel zo is ontworpen dat dat niet lukt, zonder de hond teveel te beperken. Sommige merken hebben ook speciale inlegstukjes voor dit probleem.
• Bevestiging: De bandjes moeten stevig, maar niet te strak zitten. Een goede pasvorm voorkomt dat de muilkorf afglijdt of te los zit. Er zijn ook muilkorven met een ‘quick release’ systeem, die je eenvoudig los kunt klikken indien nodig. Ook is het per hond/situatie verschillend of er nog een extra bandje over de bovenkant van de kop moet lopen.
• Materiaal: er bestaan muilkorven van plastic, metaal, leer en rubber. Kijk wat bij jouw hond en de situatie past waar je de muilkorf voor wilt gebruiken. Wil je zeker zijn dat je hond echt niet kan bijten, dan is plastic of dun materiaal misschien minder geschikt. Metaal kan soms zwaar zijn, en bij hoge of lage omgevingstemperaturen vervelend aanvoelen op de neus.
• Er zijn muilkorven voor honden met een korte snuit op de markt. Denk hierbij aan de Franse Bulldog, Mopshond of Engelse Bulldog. De muilkorven speciaal voor deze rassen lijken op een soort ‘Hanibal lecter’ masker, waarbij de muilkorf over het hele gezicht gaat. Bij deze honden moet je er extra goed opletten dat ze goed kunnen ademen. Simpelweg omdat ze hier vaak al meer moeite mee hebben. Deze muilkorven beperken de hond over het algemeen ook in het hijgen, drinken en uiten van signalen. Ik ben er dus geen fan van, maar soms is dit de enige optie omdat ‘normale’ muilkorven niet blijven zitten om de snuit.

Een verkeerde pasvorm kan ongemak en zelfs verwondingen veroorzaken. Een muilkorf die te klein is, knelt, terwijl een te grote muilkorf kan schuiven en tegen de ogen kan drukken. Uiteindelijk kan elke hond een muilkorf af krijgen door er aan te krabben, schuren of schudden. Met de juiste pasvorm verklein je deze kans, al zul je het nooit 100% kunnen voorkomen. Laat je hond uit veiligheidsoverwegingen dan ook nooit alleen met een muilkorf.

Welk merk is dan goed?

Er zijn heel veel verschillende merken op de markt, en het is echt afhankelijk van je hond en de situatie welk merk met meest geschikt is. In Nederland wordt vaak de Baskerville Ultra Muzzle gebruikt. Deze biedt voldoende ventilatie, maakt het mogelijk voor de hond om te hijgen, beloningen aan te nemen en te drinken. Ook de Hunter Albury is een bekende. Echter komt het nog wel eens voor dat een sterke hond gewoon door deze muilkorven heen vliegt en toch kan bijten. Wil je een muilkorf waarmee je hond écht niet kan bijten, en heel veel bewegingsvrijheid heeft? Dan kun je overwegen een muilkorf op maat te laten maken. Bij kleine chihuahua’s is een op maat gemaakte muilkorf soms ook de enige optie, omdat alle standaardmaten te groot zijn.

Het Engelse merk  The Muzzle Movement heeft hele mooie muilkorven, met heel veel pasvormopties. Op hun site staat ook een duidelijke uitleg hoe je de snuit van je hond kunt opmeten.

Hoe wen je je hond aan een muilkorf?

Niet tijdens een dierenartsconsult! Dan ben je echt te laat. Zodra een hond al in een stresssituatie zit, gaat het omdoen van een muilkorf niet makkelijk zijn, helemaal niet als dat voor het eerst is.

Het woord muilkorf is nogal beladen. Wie aan een muilkorf denkt, denkt haast automatisch al aan iets naars: blaffen, bijten, probleemhonden. Veel mensen vinden het omdoen van een muilkorf of snuitje bij hun hond dan ook al bij voorbaat vervelend. Dat gevoel slaat over op je viervoeter. Let dus ook goed op het gevoel dat je zelf overbrengt!

Een muilkorf kan in het begin vreemd aanvoelen voor je hond. Daarom is een rustige en positieve gewenning essentieel. Train thuis al met de muilkorf, en koppel hier iets positiefs aan (koekjes, knuffels, etc). De muilkorf moet geen straf zijn! Bouw de draagtijd langzaam op. Wil je hier meer begeleiding bij, vraag dan hulp van een gedragsdeskundige. Soms kunnen een paar simpele tips een wereld van verschil maken. Op internet zijn ook verschillende tutorials beschikbaar over het aanleren van de muilkorf.

Veel honden accepteren de muilkorf probleemloos als deze op de juiste manier wordt aangeleerd. Zo voorkom je extra stress wanneer hij echt nodig is.

Hoelang mag een hond een muilkorf om?

Dit hangt af van het type muilkorf. Een snuitje mag slechts kortstondig gebruikt worden, bijvoorbeeld bij een dierenartsbezoek. Een goed ventilerende muilkorf kan langere tijd gedragen worden, mits de hond kan hijgen, drinken en snuffelen. Dit hangt ook af van je hond en de situatie. Sommige honden vinden het prettig als tijdens een consult de muilkorf tussendoor even af gaat, anderen krijgen daar juist meer stress van. Uiteraard bouw je de draagtijd in de training rustig op, en let je goed op de signalen van je hond.

Is een muilkorf zielig?

Helaas heerst er nog een taboe op het gebruik van de muilkorf. Veel mensen denken dat het zielig is of dat het een teken is van een hond met probleemgedrag. In werkelijkheid kan een muilkorf juist bijdragen aan veiligheid en rust. Wanneer je de hond er op een positieve manier aan laat wennen, kan een muilkorf een nuttig en comfortabel hulpmiddel zijn. Ik merk in mijn consulten dat het soms rust geeft in de behandelkamer als we een muilkorf gebruiken. Ik vind het belangrijk om het veilig te houden voor iedereen. Er zijn uiteraard honden die heftig kunnen reageren op aanraking, helemaal als het pijnlijk is. Soms heeft dit te maken met slechte ervaringen uit het verleden, bepaalde gedragsissues, of angst/onzekerheid. Een muilkorf kan het dan ontspannener maken voor zowel de baas als voor mij, en dus ook voor de hond. In zulke situaties is het absoluut niet zielig voor de hond, maar helpt het juist om de ontspanning te vinden. Mits er vooraf al mee getraind is natuurlijk!

Hoe ik dat doe in mijn praktijk?

Ook de meest lieve brave hond kan een blessure oplopen, en bij heftige pijn/angst bijten uit een reflex. Ik heb voor ‘noodsituaties’ verschillende muilkorven in de praktijk liggen, die heel soms gebruikt worden. De meeste eigenaren van honden waar een bijtgevaar aanwezig is, weten dit van hun eigen hond en nemen vaak zelf een muilkorf mee. Dat gezegd hebbende, blijft de muilkorf in mijn praktijk over het algemeen in de kast liggen, en probeer ik zoveel mogelijk te luisteren naar wat de hond aangeeft; de hond bepaalt welke technieken ik kan gebruiken, en wanneer het genoeg is. Weet je echter van je hond dat het nodig is om een muilkorf om te doen? Neem deze dan zelf mee, dan weet je zeker dat je een goed passend exemplaar hebt.

Meer informatie over osteopathieconsulten vind je hier.

Een muilkorf kan in veel situaties een waardevol hulpmiddel zijn, mits deze goed is aangeleerd en correct wordt gebruikt. Of het nu gaat om veiligheid, training of regelgeving, het is belangrijk om te zorgen voor een goede pasvorm en het juiste materiaal. Door je hond op een positieve manier te laten wennen, zorg je ervoor dat het gebruik van een muilkorf geen stress oplevert, maar juist bijdraagt aan een ontspannen en veilige ervaring.