Als hondeneigenaar wil je natuurlijk het beste voor je trouwe vriend. Maar als je hond last heeft van zijn gewrichten, spieren, darmen, huid of algehele gezondheid, is het soms lastig om te kiezen: ga je naar een hondenosteopaat, fysiotherapeut, chiropractor, natuurgeneeskundige of gewoon naar de dierenarts? In deze blog leggen we de verschillen en overeenkomsten uit, zodat je de juiste keuze kunt maken.
1. De dierenarts: de medische basis
De dierenarts is vaak de eerste persoon waar hondeneigenaren naartoe gaan als hun hond pijn of gezondheidsklachten heeft. Hij of zij stelt diagnoses, doet medische onderzoeken (zoals röntgenfoto’s of bloedonderzoek) en kan medicatie voorschrijven of operaties uitvoeren.
Wanneer een hond echt ziek is, is het belangrijk om altijd een dierenarts in te schakelen. Dus ook bij acute en heftige pijn, botbreuken, infectieziektes, bloedende wonden, acute kreupelheid, levensbedreigende situaties et cetera schakel je een dierenarts in.
Soms is het ook fijn voor je eigen gemoedsrust om eerst dingen uit te sluiten bij de dierenarts. Let echter wel op; als een dierenarts niets kan vinden, betekend dat niet per definitie dat er ook niks aan de hand is met je hond! Soms is uitsluiten van ernstige dingen een goede basis om verder te zoeken.
👉 Voorbeeld: Heeft je hond hoge koorts of een botbreuk? Dan moet je altijd eerst naar de dierenarts.
Ik denk (hoop) dat bovenstaande voor veel hondeneigenaren logisch klinkt. Maar wat komt dan daarna? Of als je hond geen of weinig klachten lijkt te hebben, en een dierenartsconsult niet direct nodig lijkt te zijn? Voor welke therapie kies je?
Laat ik beginnen met dat het heel goed hand in hand gaat. Osteopathie, fysiotherapie, chiropractie, orthomanuele geneeskunde en natuurgeneeskunde kunnen elkaar heel mooi aanvullen. Daarnaast zijn er meerdere wegen naar Rome; de ene behandelwijze is niet per definitie beter dan de andere. Ook zijn er fysiotherapeuten die doorgestudeerd hebben tot chiropractor, dierenartsen die ook osteopaat zijn, osteopaten die ook voedingstherapeut zijn, etc. Elke therapeut heeft zijn/haar eigen specialisaties/interesses, en daarmee een eigen manier van behandelen ontwikkeld. Maar wat is nou (in grote lijnen) het verschil?
2. Hondenfysiotherapie: gericht op spieren en beweging
Een dierenfysiotherapeut is met name opgeleid in het onderzoeken en behandelen van honden met orthopedische of neurologische aandoeningen. Orthopedische aandoeningen zijn problemen aan botten, gewrichten, spieren of pezen, terwijl neurologische aandoeningen te maken hebben met het zenuwstelsel en de hersenen, wat kan leiden tot pijn, stijfheid of coördinatieproblemen. Een fysiotherapeut is opgeleid om zeer nauwkeurig en specifiek een bewegings-/kreupelheidsonderzoek uit te voeren. Een dierenfysiotherapeut zal de hond van kop tot staart onderzoeken, zodat er duidelijk wordt vanuit welke regio de klachten worden veroorzaakt. Een dierenfysiotherapeut werkt nauw samen met dierenartsen. In samenwerking met de dierenarts is het doel om tot een juiste diagnose te komen en daarvoor de meest geschikte behandeling te kiezen. Een behandeling bestaat meestal uit: uitleg geven over waarom de hond klachten heeft, het herstel van de soepelheid in bewegen en herstel van spierkracht en conditie. Tevens krijgt de eigenaar vaak huiswerk mee. Fysiotherapeuten zijn ook erg goed in het begeleiden van revalidatie trajecten na bijvoorbeeld een operatie. Hierbij maakt de therapeut gebruik van bijvoorbeeld revalidatie-oefeningen, massage en technieken zoals lasertherapie of hydrotherapie (onderwaterloopband). Fysiotherapeuten manipuleren niet de gewrichten zoals een chiropractor of osteopaat.
👉 Voorbeeld: Je hond moet weer spierkracht opbouwen na een operatie? Een fysiotherapeut kan helpen met spieropbouw en gerichte oefentherapie.
“Dierenfysiotherapeut” is in Nederland een beschermde titel. Je mag jezelf dus pas zo noemen, na 4 jaar humane studie, en een vervolgopleiding tot dierenfysiotherapeut. In Duitsland is dit niet het geval; daar is de dierenfysiotherapeut over het algemeen een stuk minder goed opgeleid.
3. Chiropractie voor honden: focus op de wervelkolom
Chiropractie is net als osteopathie een holistische behandelwijze (het totale lichaam wordt behandeld). Het zenuwstelsel wordt binnen de chiropractie als belangrijkste coördinator van het lichaam gezien. Bewegingsbeperkingen in gewrichten (zoals bijvoorbeeld de wervels) zorgen ervoor dat het zenuwstelsel minder goed zal functioneren; pijn en een verminderde werking van zowel spieren, vaten als bindweefsel kunnen hierdoor ontstaan. Ook kunnen blokkades in de rug zorgen voor een verminderd functioneren van buikorganen; door de wervels weer goed te laten bewegen kan een chiropractor dus ook indirect de buikorganen beïnvloeden. Chiropractie is een veilige, manuele manier van behandelen die de meeste honden zonder problemen ondergaan. Tijdens een chiropractische behandeling zal de chiropractor kleine “adjustments” uitvoeren. Dit is een techniek waarbij op milde wijze verkrampingen in gewrichten en spieren worden opgeheven en waarbij de beweging van wervels en gewrichten in de voor- en achterpoten hersteld worden. Deze manipulaties gebeuren vaak met snelheid in een specifieke richting.
Ben je gefascineerd door de filmpjes op internet waarbij grote, gespierde mannen honden optillen, dubbelvouwen en lomp doordrukken met een fantastisch “knakje” erbij? Helaas, dat heeft niets te maken met chiropractie. Een goed opgeleide chiropractor heeft geen kracht nodig om te manipuleren, en een “knakje” is zeker niet noodzakelijk bij een goede manipulatie. Sterker nog, dit knakje hoor je vaker niet dan wel. Helaas is “dierenchiropractor” geen beschermde titel, en mag iedereen zich zo noemen, ongeacht of iemand wel of niet een opleiding heeft gedaan.
👉 Voorbeeld: Je hond heeft moeite met springen of is stijf in zijn rug? Een chiropractor kan blokkades in de wervelkolom losmaken.
4. Osteopathie voor honden: het hele lichaam in balans
Ook in de osteopathie heeft de wervelkolom een centrale rol, en een osteopaat zal ook met manipulaties en andere zachte ingrepen de wervelkolom, de gewrichten in de voor- en achterpoten, en omliggende spieren en bindweefsel behandelen. Daarnaast zal een osteopaat zich ook richten op de beweeglijkheid en functie van de organen (denk hierbij aan de darmen, blaas, lever, nieren, etc.) en het cranio-sacrale systeem. Cranio-sacraal therapie is een zachte techniek om de beweging in de schedelbotten, ruggemerg en het heiligbeen te herstellen. Net als chiropractie is ook osteopathie een veilige, manuele manier van behandelen die de meeste dieren niet als vervelend ervaren.
Een osteopaat is dus net als een chiropractor opgeleid om ook manipulaties te kunnen uitvoeren. De gebruikte manipulatie technieken komen soms overeen, sommige technieken zijn net iets anders. Een osteopaat manipuleert niet altijd tegen de stijfheid in, maar kan er juist voor kiezen om de natuurlijke spanning en bewegingsrichting van het weefsel te volgen om het lichaam op een subtielere manier te herstellen.
Waar een osteopaat zich onderscheid van de andere therapeuten, is dat een osteopaat dus ook klachten vanuit de buik en het cranio-sacrale systeem kan aanpakken. Wanneer klachten in de buik veroorzaakt worden, zal het een terugkerend probleem kunnen worden wanneer alleen de gewrichten, wervels en spieren behandeld worden.
👉 Voorbeeld: Je hond heeft spijsverteringsproblemen? Een osteopaat kijkt naar het hele lichaam en zoekt de onderliggende oorzaak.
Ook “dierenosteopaat” is geen beschermde titel. Iedereen mag zich zo noemen. Wil je zeker zijn dat je een goed opgeleide therapeut contacteert? Er zijn in Nederland een paar goede opleidingen, waar alleen studenten met een gedegen vooropleiding toegelaten worden (bijvoorbeeld ICREO). Alleen na het voltooien van deze opleidingen mag een osteopaat zich aansluiten bij de Nederlandse Vereniging voor DierenOsteopaten (NVDO). De osteopaten in dit register hebben dus minimaal 7 jaar gestudeerd.
5. Orthomanuele diergeneeskunde: specialistische wervel- en gewrichtsbehandeling
Een orthomanueel dierenarts is een dierenarts die zich heeft gespecialiseerd in het corrigeren van afwijkingen aan de wervelkolom en gewrichten. De orthomanuele geneeskunde is gebaseerd op de symmetrie in de wervelkolom en de gewrichten. In tegenstelling tot een chiropractor, gebruikt een orthomanueel dierenarts langzame en gecontroleerde correcties, waarbij vaak het hele lichaam wordt bekeken.
👉 Voorbeeld: Je hond heeft rugpijn? Een orthomanueel dierenarts kan met een specifieke techniek gewrichten en wervels corrigeren.
Orthomanueel dierenarts is een beschermde titel, alleen dierenartsen met een extra opleiding mogen deze behandelingen uitvoeren.
6. Natuurgeneeskunde voor honden: natuurlijke ondersteuning
Een natuurgeneeskundige gebruikt natuurlijke therapieën zoals bloesem remedies, celzouten, essentiële oliën (aromatherapie), fytotherapie (geneeskrachtige kruiden en planten), klassieke homeopathie, acupunctuur, moxa en voedingssupplementen. Met deze verschillende natuurlijke therapievormen wordt het zelfhelend vermogen en het herstel bij de hond ondersteund. Dit is geen vervanging voor medische zorg, maar kan helpen bij chronische klachten of preventie.
👉 Voorbeeld: Heeft je hond stress of een verlaagd immuunsysteem? Een natuurgeneeskundige kan helpen met acupunctuur, aangepaste voeding of kruiden.
Natuurgeneeskundig therapeut is geen beschermde titel, waardoor de kwaliteit per behandelaar kan verschillen.
7. Holistisch dierenarts: kijkt verder dan alleen de symptomen.
Om het lastig te maken, bestaan er dan ook nog holistisch dierenartsen. Een holistisch dierenarts kijkt naar de gezondheid van het dier als geheel in plaats van alleen naar de symptomen. Naast reguliere diergeneeskunde gebruikt hij of zij ook natuurlijke en alternatieve therapieën, zoals acupunctuur, homeopathie, kruidengeneeskunde, chiropractie of osteopathie. Het doel is om de onderliggende oorzaak van klachten aan te pakken en het zelfherstellend vermogen van het dier te ondersteunen.
👉 Voorbeeld: Bij een hond met chronische spijsverteringsproblemen kijkt een holistisch dierenarts niet alleen naar medicatie, maar ook naar voeding, stress en mogelijke verstoringen in het lichaam.
Wanneer kies je nou voor een behandeling bij een dierenfysiotherapeut, chiropractor, osteopaat, natuurgeneeskundig therapeut, etc?
Dankzij onze fijne samenwerking zullen wij zelf ook aangeven wanneer we het gevoel hebben dat je hond beter (aanvullend) behandeld kan worden bij een collega. Daarnaast is het natuurlijk ook persoonlijke voorkeur wat de doorslag kan geven, of voorkeur voor een dag, tijd of locatie. Bij sommige therapeuten zijn er wachtlijsten van meerdere maanden; soms is het fijn om dan eerder bij een collega een afspraak te kunnen plannen. Sommige huisdierenverzekeringen vergoeden het één wel, en het ander niet.
En net zo belangrijk; voorkeur van jouw hond! Niet elke hond vind elke therapeut leuk, hoe hard wij ons best ook doen.
Zoals je kunt lezen is er veel overlap. Heb je een hond die kreupel loopt waarbij de oorzaak onbekend is, of wil je je hond laten revalideren na een blessure of operatie, dan is een afspraak met een fysiotherapeut aan te raden. Honden met bijvoorbeeld blaasproblemen of darmklachten kunnen duidelijk verbeteren met osteopathie of een gericht voedingsadvies.
Ik ben zelf van mening dat het niet een kwestie is van óf-óf, maar én-én. Elke specialist benaderd de klachten op een andere manier, en in veel gevallen sluit dit goed op elkaar aan. Uiteraard is het fijn als de eigenaar hier open over is naar de behandelaars toe, zodat zij ook onderling kunnen overleggen indien nodig.
In de tabel hieronder is nog eens overzichtelijk weergegeven voor welke klachten je bij welke specialist terecht kunt.
Voorbeeld van een combinatie behandeling met chiropractie, osteopathie en natuurgeneeskunde
Een Syberische husky van 8 jaar, liet duidelijk merken last te hebben van zijn lijf. Hij poepte en plaste soms in huis, wilde niet meer spelen, en reageerde gevoelig bij aanraking. De dierenarts stelde voor om een MRI te maken, maar zijn eigenaresse wilde eerst graag chiropractie proberen. De fysio/chiropractor merkte in de behandeling dat hij zich elke keer aanspande zodra ze bij zijn buik in de buurt kwam. Na de chiropractie behandeling was het duidelijk beter, maar hij was nog niet de oude. Met osteopathie hebben we vervolgens zijn buikorganen behandeld. Na een paar dagen liet de eigenaresse al weten dat de hond weer bijna de oude was; hij speelde weer, was weer zindelijk en hij was weer de vrolijke hond die hij altijd was. Om het laatste stukje op te lossen en ook goed te houden heeft vervolgens het immuunsysteem een boost gekregen met kruiden, paddenstoelen en gericht voedingsadvies.
Wil je weten met welke therapeuten ik graag samenwerk? Kijk eens op de pagina Samenwerking – HondOsteo&Co
0 reacties op "Osteopathie, fysiotherapie of chiropractie?"